biology center

دستگاه تنفسی

 

 

 «هر نفسی که فرو می رود ممد حیات است و چون بر می آید مفرح ذات پس در هر نفسی دو نعمت موجود است و بر هر نعمت شکری واجب»

دستگاه های گردش خون،تنفس، گوارش و ماهیچه ها  به ویژه ماهیچه ی دیافراگم در هنگام دم و بازدم و نیز سایر اعضا بدن در حال انجام دادن کار خود هستند.برای انجام دادن این کارهای حیاتی انرژی لازم است و بدون آن کاری صورت نمی پذیرد. از سوی دیگر برای تولید انرژی،اکسژن و مواد انرژی زا لازم است.بنابراین هر گاه اکسیژن به سلولی نرسد کار تولید انرژی متوقف می شود و مرگ آن سلول فرا می رسد. اهمیت اکسیژن برای سوخت و ساز سلول ها امری حیاتی است بنابراین دستگاه هایی که ایم ناده ی حیاتی را در اختیار سلول قرار می دهند، از اهمیتی ویزه برخوردارند.

تبادل گاز میان یک موجود زنده و محیط را تنفس می گویند.تنفس دارای دو مرحله ی بیرونی و درونی است.تنفس بیرونی شامل ورود اکسیژن به راه های هوایی و تبادل ان در سطح کیسه های هوایی و دفع گاز کربنیک می باشدو تنفس درونی شامل ورود اکسیژن به خون و تحویل آن به سلول و پس گرفتن گاز کربنیک است.

دستگاه تنفس از چه اعضایی ساخته شده است؟

1- راه تنفسی بالایی(Upper respiratory tract)

این بخش از سوراخ های بینی آغاز شده تا ابتدای نای(Trachea) ادامه دارد.

2-راه تنفسی پایینیLower respiratory tarct ))

این بخش از نای شروع شده و تا کیسه های هوایی ادامه دارد.به طور کلی اعضای دستگاه تنفس عبارتند از : بینی ، حلق ، حنجره ، نای،نایزه ها و ریه ها.

اعمال بینی:

1- عمل بویایی

2- تصفیه ی هوا، به وسیله ی موهای بینی، مخاط مژه دار بخش تنفسی و نیز عبور هوا از شاخک ها و گذرگاه ها صورت می گیرد.

3- متعادل و مرطوب کردن هوا-وجود شبکه های عروقی در زیر مخاط بخش تنفسی حفره ی بینی موجب مرطوب شدن هوا می گردد .

حلق(Pharynx)چیست و چه اعمالی انجام می دهد؟

لوله ای ماهیچه ای غشایی به طول 12تا15 سانتی متر می باشد.

اعمال حلق:

 1- بلع : یک عمل ارادی و غیر ارادی است که با بالا امدن زبان به سوی کام و رانده شدن غذا به سمت انتهای پشتی دهان،آغاز می شود.سپس با بالا امدن حلق(به وسیله ی ماهیچه های بیرونی حلق و حنجره)توده ی غذا به حلق وارد می شود.و سرانجام ،ماهیچه های درونی حلق ،ان را به سمت مری هدایت می نماید.

2-تنفس:هوا پس از گذشتن از بینی و حلق وارد حنجره می شود.

3-تقویت صدا:التهاب حلق باعث گرفتگی صدا می شود.

4-تعادل هوای دو سوی پرده ی گوش

5- محافظت از ورودی دستگاه گوارش و تنفسی

 نای(Trachea)چیست و چه ساختمانی دارد؟

نای لوله ای غضروفی –لیفی-ماهیچه ای است.به طول 10 تا 12 سانت که از زیر حنجره ، در برابر ششمین مهره ی گردنی تا فضای میان سینه ای بالایی در برابر دیسک بین مهره ای چهارم و پنجم سینه ای ادامه پیدا می کند.در این محل به دو شاخه ی انتهایی خود به نام نایژه(Brochi)تقسیم می گردد.در بالای استخوان جناغ سینه قابل لمس است.نای در جلوی مری قرار دارد و در دو طرف با سرخرگ کاروتید،سیاهرگ گردنی و عصب واگ مجاورت دارد.قطر درونی نای در مردان بالغ 2 و در زنان 5/1 cmاست.

ساختمان نای از درون به بیرون:

 1-لایه ی مخاطی(دارای سلول هلی مژه دار که مسیر حرکت مژه ها به سمت حلق است.

2- لایه ی زیر مخاطی

3- غضروف(نعلی شکل)

4- پوشش بیرونی(یک بافت پیوندی)

نـــــــایـــــــژه چیست در کجا قرار دارد و تقسیمات آن چگونه است؟

نای در قفسه ی سینه به دو نایژه – برونش-Bronchi)) راست و چپ تقسیم می شود.نایزه نیز ساختمانی مانند نیا دارد.نایژه ی راست 2تا3 cmطول داردو نسبت به نایژه ی چپ عمودی تر و گشاد تر اسـت.نایژه ی چپ 5تا6cmطول دارد.نایژه در محل ورود به شش به تعداد لوب ها و سپس به تعداد قطعات ششی تقسیم می شود تا سرانجام به نایژک(Bronchiol) تبدیل شود.

شــــش در کجا قرار دارد و دارای چه مشخصاتــی است ؟

شش(Lung)دو عضو مخروطی شکل اسفنجی به وزن 560 تا 620 گرم جرم بدن است.قاعده ی آن در پایین و راس آن در بالا است.شش ها به صورت قرینه در فضاهای جانبی قفسه ی سینه قرار دارند.قفسه ی سینه با استفاده از ستون مهره ها به دو فضای جانبی تقسیم میشود.

 


  برای همه ی انسان هایی که خوب متولد می شوند ،خوب رشد می کنند،خوب می بینند،خوب می شنوند،خوب می خوانند،خوب می نویسند،خوب فکر می کنند، خوب ثمر می دهند و سرانجام خوب می روند

+ نوشته شده در  87/12/22ساعت 17:48  توسط نرگس  |